जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा नवापाडा (धनराट), ता. नवापूर, जि. नंदुरबार येथे विद्यार्थ्यांच्या गुणवत्तावाढीसाठी एक अभिनव व उपयुक्त उपक्रम राबविण्यात येत आहे. या उपक्रमाचे नाव आहे – ‘डिजिटल साहित्यातून स्वयं-अध्ययन’.
आजच्या स्पर्धात्मक युगात विद्यार्थ्यांचा सर्वांगीण विकास साधणे ही शिक्षक व शिक्षण व्यवस्थेची मोठी जबाबदारी आहे. यासाठी डिजिटल साहित्याचा वापर अत्यंत महत्त्वाचा ठरतो. कारण दृकश्राव्य (डोळे व कान) यांच्या माध्यमातून मिळालेले ज्ञान दीर्घकाळ टिकते आणि डिजिटल साधनांच्या मदतीने विद्यार्थी जलद व प्रभावी पद्धतीने शिकतात.
या उपक्रमामागील मुख्य ध्येये पुढीलप्रमाणे आहेत –
1. विद्यार्थ्यांमध्ये स्व-अभ्यास व स्व-अन्वेषणाची आवड निर्माण करणे.
2. माहिती संकलन, निवड व सादरीकरण कौशल्य विकसित करणे.
3. डिजिटल साधनांचा वापर करून अभ्यास करण्याची सवय लावणे.
4. ई-बुक्स, ऑनलाइन लेख, ब्लॉग, व्हिडिओ, पॉडकास्ट इत्यादी डिजिटल साहित्याद्वारे ज्ञानवृद्धी करणे.
अंमलबजावणी:
शाळेत इयत्ता पहिली ते चौथीपर्यंतचे विद्यार्थी या उपक्रमात सहभागी आहेत. वेळापत्रकानुसार दररोजच्या तासिकांमध्ये विद्यार्थ्यांना डिजिटल साधनांचा वापर करण्याची संधी दिली जाते.
⦁ विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष डिजिटल साहित्य हाताळता येते.
⦁ Google व YouTube वर पाठांशी संबंधित माहिती शोधण्याची संधी दिली जाते.
⦁ अध्यापन व अध्ययन प्रक्रियेत नियमितपणे डिजिटल साधनांचा समावेश केला जातो.
फलनिष्पत्ती:
या उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये लक्षणीय सकारात्मक बदल दिसून आले:
1. संकल्पना स्पष्ट करण्यासाठी साहित्य शोधण्याची सवय लागली.
2. मुलांना स्वयं-अध्ययनाची गोडी निर्माण झाली.
3. डिजिटल साक्षरता वाढली आणि आत्मविश्वास वृद्धिंगत झाला.
4. माहिती निवड, विश्लेषण व सादरीकरण या कौशल्यांचा विकास झाला.
5. अभ्यासासाठी डिजिटल साहित्याचा प्रभावी वापर शिकला.
नवापाडा (धनराट) शाळेत सुरू असलेला हा प्रयोग विद्यार्थ्यांना केवळ डिजिटल साक्षरच बनवत नाही तर त्यांना भविष्यातील ज्ञानाधारित समाजात आत्मविश्वासाने उभे राहण्यास सक्षम करतो. हा उपक्रम इतर शाळांसाठीही प्रेरणादायी ठरत आहे.
#DigitalLearning#SelfStudy#NandurbarEducation#InnovationInEducation#ZPPrimarySchool#studentdevelopmentprogram#DigitalIndia#educationforallchildren
