सातपुड्यात बांबूची ‘कणगी’ तयार करण्याच्या कामाला वेग; खरीप हंगामात स्थानिक कारागिरांना मिळाला रोजगाराचा आधार
नंदुरबार जिल्ह्यातील सातपुड्याच्या आदिवासी भागात खरीप हंगामातील धान्य काढणी सुरू झाल्याने बांबूपासून बनवल्या जाणाऱ्या पारंपरिक 'कणगी' तयार करण्याच्या कामाला मोठा वेग आला आहे. आधुनिक युगातही जपलेली ही धान्य साठवणुकीची पद्धत दुष्काळी परिस्थितीत स्थानिक कारागिरांसाठी रोजगाराचा मोठा आधार ठरत आहे.
- क्षमता आणि किंमत: बांबूच्या पट्ट्यांपासून बनवलेल्या एका कणगीमध्ये साधारणतः ५०० ते १ हजार किलो धान्य साठवता येते. आकारानुसार एका कणगीची किंमत ५ हजार रुपयांपासून सुरू होते.
- तयार करण्याची पारंपरिक पद्धत: बांबूच्या पट्ट्या विणून तळाशी सागाची पाने अंथरली जातात. त्यात उन्हात वाळवलेले धान्य भरताना कीड लागू नये म्हणून कडुनिंब, निर्गुडी आणि काळा कुडा या वनस्पतींची वाळलेली पाने मिसळली जातात. शेवटी वरून सागाची पाने लावून कणगी शेण आणि मातीच्या मिश्रणाने सारवून हवाबंद केली जाते.
- दीर्घकाळ धान्य संरक्षण: या नैसर्गिक पद्धतीमुळे धान्याला कीड लागत नाही. कणगीमध्ये साठवलेली ज्वारी तीन ते चार वर्षे, तर नाचणी आणि वरई एक ते दोन वर्षे सुरक्षित राहते.
- रोजगाराची संधी: गोपाळपूर (ता. तळोदा) येथील कारागीर गुंजान्या पाडवी यांच्या मते, बांबूची कणगी बनवण्यासाठी विशेष कौशल्य आणि मेहनत लागते. सध्या खरीप हंगामामुळे कणगीला मागणी वाढल्याने स्थानिक कारागिरांना चांगला रोजगार मिळत आहे.
Follow Us:
संबधित बातम्या
